توسعه موتورهای کم‌مصرف و خودروهای پلاگین‌هیبرید در برنامه سایپا؛ تأکید معاون علمی رئیس‌جمهوری بر تحول فناورانه
دیجی خودرو _ حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری، در جریان بازدید از گروه خودروسازی سایپا و مرکز تحقیقات و نوآوری صنایع خودرو سایپا، با مدیران این مجموعه درباره آخرین وضعیت پروژه‌های فناورانه، توسعه محصولات جدید و برنامه‌های مرتبط با قوای محرکه گفت‌وگو کرد. این بازدید با حضور علی شیخ‌زاده، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا، و فرشاد مقیمی، رئیس هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، همراه بود.
در این نشست، علاوه بر بررسی دستاوردهای تحقیقاتی و توسعه‌ای سایپا، موضوع کاهش مصرف سوخت، توسعه خانواده موتورهای جدید، استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و حرکت به سمت فناوری‌های برقی و هیبریدی مورد توجه قرار گرفت. همچنین، ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، نهادهای سیاست‌گذار و خودروسازان برای پیشبرد پروژه‌های فناورانه صنعت خودرو مطرح شد.
تأکید معاون علمی رئیس‌جمهوری بر تداوم تحول فناورانه در سایپا
حسین افشین در جریان این بازدید، با اشاره به شناخت خود از فراز و فرودهای صنعت خودرو و الزامات فناورانه این حوزه، از برخی دستاوردهای مشاهده‌شده در سایپا ابراز رضایت کرد.
وی گفت: «از دو جنبه به مدیران و کارکنان سایپا تبریک می‌گویم؛ چراکه فراز و فرودهای مختلف این صنعت را دیده‌ام و تکنولوژی در صنعت خودرو را می‌شناسم. اتفاقاتی که در سایپا مشاهده کردم، از جمله در مورد موتور آریانو و موارد دیگر، نشان‌دهنده پیشرفت این مجموعه است.»
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری با تأکید بر ضرورت استمرار تحول فناورانه در صنعت خودرو، حرکت به سمت تولید خودروها و موتورهای کم‌مصرف، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و توجه به زنجیره گسترده صنایع مرتبط با خودروسازی را از الزامات توسعه این صنعت دانست.
به گفته افشین، توسعه محصول در صنعت خودرو فرایندی زمان‌بر است و نتایج برنامه‌ریزی‌ها، فعالیت‌های تحقیقاتی و سرمایه‌گذاری‌های فناورانه لزوماً در کوتاه‌مدت نمایان نمی‌شود. در بسیاری از موارد، فاصله میان آغاز یک پروژه توسعه محصول و دستیابی به مرحله تولید انبوه، چهار تا پنج سال طول می‌کشد.
وی با اشاره به همین موضوع اظهار کرد: آنچه امروز در حوزه خودرو و قوای محرکه سایپا مشاهده می‌شود، حاصل روندی است که طی سال‌های گذشته آغاز شده و اکنون بخشی از نتایج آن در قالب پروژه‌ها و محصولات توسعه‌یافته نمایان شده است.
افشین همچنین تأکید کرد که تغییرات مشاهده‌شده در حوزه موتور و خودرو باید در چارچوب تداوم حرکت صنعت ارزیابی شود. از نگاه وی، توسعه فناوری و محصول زمانی می‌تواند به ارتقای جایگاه صنعت خودرو کمک کند که به فعالیتی مستمر تبدیل شود و متناسب با نیازهای آینده بازار، الزامات زیست‌محیطی و ضرورت‌های اقتصادی ادامه یابد.
توسعه موتورهای کم‌مصرف؛ تأکید دولت بر کاهش مصرف سوخت
یکی از محورهای اصلی این نشست، ضرورت کاهش مصرف سوخت در خودروهای تولید داخل و حرکت خودروسازان به سمت توسعه قوای محرکه کم‌مصرف بود؛ موضوعی که به گفته معاون علمی رئیس‌جمهوری، در سیاست‌گذاری‌های دولت نیز جایگاه مشخصی دارد.
افشین با اشاره به تأکید رئیس‌جمهوری بر این موضوع گفت: سال گذشته، دکتر پزشکیان از خودروسازان خواست برنامه‌های خود را برای توسعه موتورهای کم‌مصرف ارائه کنند. این موضوع جهت‌گیری دولت است و خودروسازان نیز باید برنامه‌ها و اقدامات خود را در همین مسیر پیش ببرند.
وی با بیان اینکه حرکت به سمت کاهش مصرف سوخت می‌تواند آثار قابل‌توجهی به همراه داشته باشد، بر ضرورت هدف‌گذاری مشخص در توسعه محصولات کم‌مصرف تأکید کرد.
کاهش مصرف سوخت، در کنار توسعه فناوری‌های جدید قوای محرکه، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند در برنامه‌های میان‌مدت خودروسازان نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. با این حال، تحقق این هدف مستلزم برنامه‌ریزی مستمر، توسعه فناوری، ارتقای کیفیت محصولات و هماهنگی میان سیاست‌گذاران و تولیدکنندگان است.
معاون علمی رئیس‌جمهوری در همین زمینه تصریح کرد: تحول در صنعت خودرو یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد؛ اما مهم است که مسیر حرکت کشور به سمت تولید خودروهای کم‌مصرف باشد و سیاست‌گذاران و دستگاه‌های اجرایی نیز در این جهت‌گیری هماهنگ عمل کنند.
این اظهارات نشان می‌دهد که کاهش مصرف سوخت، صرفاً یک موضوع مرتبط با مشخصات فنی خودرو نیست، بلکه به هماهنگی میان سیاست‌های صنعتی، برنامه‌های توسعه محصول، حمایت‌های فناورانه و تصمیم‌گیری‌های اجرایی نیاز دارد.
آمادگی معاونت علمی برای حمایت از زیست‌بوم فناوری صنعت خودرو
حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و استفاده از ظرفیت‌های فناورانه خارج از مجموعه خودروسازان، از دیگر محورهای مطرح‌شده در جریان این بازدید بود.
افشین با تأکید بر آمادگی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری برای همکاری با صنعت خودرو گفت: این معاونت می‌تواند در مسیر توسعه فناوری‌های موردنیاز خودروسازان، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و بهره‌گیری از ظرفیت صندوق نوآوری و شکوفایی نقش‌آفرینی کند و زمینه همراهی و حمایت دولت را برای تقویت زیست‌بوم فناوری این صنعت فراهم آورد.
توسعه چنین همکاری‌هایی می‌تواند زمینه ارتباط نزدیک‌تر میان نیازهای فناورانه خودروسازان و توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم کند. در این چارچوب، شناسایی نیازهای فنی، تعریف پروژه‌های مشترک و استفاده از ظرفیت‌های حمایتی موجود، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند در پیشبرد برنامه‌های توسعه‌ای صنعت خودرو مؤثر باشد.
با این حال، معاون علمی رئیس‌جمهوری در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت نگاه واقع‌بینانه به محصولات داخلی تأکید کرد و گفت محصولات تولید داخل، همانند محصولات کشورهای دیگر، ممکن است نقاط قوت و ضعف داشته باشند؛ بنابراین، ارزیابی آن‌ها باید با در نظر گرفتن هر دو جنبه انجام شود.
وی تصریح کرد که نقد زمانی اثرگذار است که به اصلاح محصول و رفع مشکلات آن منجر شود، نه اینکه اصل تلاش انجام‌شده و ظرفیت ایجادشده در داخل کشور را نادیده بگیرد.
افشین در ادامه گفت: ممکن است یک محصول داخلی بهترین محصول جهان نباشد و ایرادهایی داشته باشد؛ اما این محصول به دست متخصصان، مهندسان و فناوران کشور ساخته شده و قابل تقدیر است. انتظار برای پیشرفت نیز باید با نقدی همراه باشد که به بهبود کیفیت و توسعه بیشتر منجر شود. بنابراین، نقد صنعت خودرو نباید به نفی توان داخلی تبدیل شود.
این رویکرد، بر ضرورت تفکیک میان ارزیابی انتقادی کیفیت محصولات و نادیده گرفتن توانمندی‌های صنعتی کشور تأکید دارد. از این منظر، ارتقای کیفیت و افزایش رقابت‌پذیری محصولات داخلی مستلزم شناسایی کاستی‌ها و پیگیری اصلاحات است؛ در عین حال، ظرفیت‌های ایجادشده در حوزه مهندسی، تولید و توسعه فناوری نیز باید در ارزیابی وضعیت صنعت مورد توجه قرار گیرد.
زنجیره گسترده صنایع وابسته؛ چرا صنعت خودرو فراتر از تولید خودرو است؟
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری در بخش دیگری از این نشست، نسبت به ارزیابی صنعت خودرو صرفاً بر اساس تعداد خودروهای تولیدشده یا هزینه‌های مستقیم آن هشدار داد.
افشین با رد نگاه تقلیل‌گرایانه به این صنعت اظهار کرد: نمی‌توان صنعت خودرو را فقط به تعداد خودروهای تولیدشده یا هزینه‌های مستقیم آن محدود کرد و سپس نتیجه گرفت که تعطیلی فعالیت خودروساز و اختصاص منابع به شکل دیگری، الزاماً به نفع کشور خواهد بود. چنین نگاهی، زنجیره فناوری و تولیدی را که در پس این صنعت شکل گرفته است، نادیده می‌گیرد.
وی با اشاره به گستردگی ارتباطات صنعتی در این حوزه افزود که تولید خودرو به مجموعه‌ای از صنایع وابسته است؛ از فولاد و صنایع الکترونیک گرفته تا صنعت تایر، پتروشیمی، پلیمر و ماشین‌کاری. هر یک از این بخش‌ها بخشی از فرایند تولید را بر عهده دارند و در مجموع، ظرفیت صنعتی و فناورانه کشور را شکل می‌دهند.
این دیدگاه بر اهمیت بررسی صنعت خودرو در چارچوب زنجیره تأمین و شبکه گسترده تولید تأکید می‌کند. تصمیم‌گیری درباره آینده این صنعت، علاوه بر ارزیابی عملکرد خودروسازان، به شناخت ارتباطات میان بخش‌های مختلف تولید، ظرفیت‌های فنی موجود و نقش صنایع تأمین‌کننده نیز نیاز دارد.
در چنین چارچوبی، توسعه فناوری در خودروسازی می‌تواند با نیازهای بخش‌های دیگری از اقتصاد صنعتی ارتباط پیدا کند؛ از تأمین مواد اولیه و قطعات گرفته تا طراحی، ماشین‌کاری و تولید تجهیزات الکترونیکی. به همین دلیل، برنامه‌ریزی برای تحول این صنعت مستلزم توجه هم‌زمان به توسعه محصول، افزایش بهره‌وری و تقویت توانمندی‌های فناورانه در سراسر زنجیره تولید است.
پیشنهاد ایدرو برای تشکیل کارگروه مشترک توسعه فناوری خودرو
فرشاد مقیمی، رئیس هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، نیز در جریان بازدید معاون علمی رئیس‌جمهوری از سایپا، بر اهمیت تحقیق‌وتوسعه و تقویت ظرفیت‌های فناورانه در صنعت خودرو تأکید کرد.
وی با اشاره به جایگاه راهبردی صنعت خودرو در اقتصاد کشور گفت: صنعت خودرو یکی از صنایع راهبردی کشور است و با توجه به شرایط تحریم، توسعه ظرفیت‌های فناورانه و تقویت زیست‌بوم نوآوری می‌تواند نقش مهمی در پایداری و استمرار تولید ایفا کند.
مقیمی در ادامه پیشنهاد تشکیل کارگروهی مشترک میان صنعت خودرو و معاونت علمی را مطرح کرد. به گفته وی، تدوین و امضای تفاهم‌نامه‌ای میان معاونت علمی، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، وزارت صنعت، معدن و تجارت و شرکت‌های خودروساز می‌تواند چارچوب همکاری میان این مجموعه‌ها را مشخص کند.
رئیس هیئت عامل ایدرو همچنین پیشنهاد کرد همکاری‌های موردنظر در قالب مگاپروژه‌های فناورانه تعریف شوند؛ پروژه‌هایی که برای هر یک از آن‌ها، زیرپروژه‌های مشخص، برنامه زمانی دقیق و چشم‌اندازی روشن در نظر گرفته شود.
وی افزود که طرح‌های هدف‌گذاری‌شده از سوی وزارت صمت، معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و سایر دستگاه‌ها، از جمله سازمان ملی استاندارد، باید با اتکا به زیرساخت‌های فراهم‌شده و از طریق هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول اجرا شوند.
پیشنهاد تشکیل این کارگروه، در صورت نهایی‌شدن، می‌تواند زمینه‌ای برای تعریف اولویت‌های مشترک، تقسیم مسئولیت میان دستگاه‌ها و مشخص‌کردن مسیر اجرای پروژه‌های فناورانه در صنعت خودرو فراهم کند. با این حال، میزان اثرگذاری چنین همکاری‌هایی به نحوه تعریف پروژه‌ها، تعیین زمان‌بندی اجرایی و چگونگی پیگیری نتایج وابسته خواهد بود.
اصلاح ساختار سایپا؛ تمرکز بر کاهش هزینه‌ها و حفظ جریان تولید
علی شیخ‌زاده، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا، در این نشست به تشریح اقدامات انجام‌شده برای مدیریت شرایط مالی، حفظ تولید و اصلاح ساختار این گروه پرداخت.
وی با اشاره به وضعیت سایپا در ابتدای دوره مدیریتی خود گفت: در آغاز این دوره، مجموعه با کسری قابل‌توجه منابع و تعهدات مالی مواجه بود. ازاین‌رو، مهم‌ترین هدف مدیریت جدید این بود که در کنار پرداخت تعهدات گذشته، جریان تولید و حیات عملیاتی شرکت نیز حفظ شود.
به گفته شیخ‌زاده، برای دستیابی به این هدف، مجموعه‌ای از اقدامات به‌صورت هم‌زمان در حوزه تأمین مالی، فروش دارایی‌ها، کاهش بهای تمام‌شده محصولات و مدیریت هزینه‌ها در دستور کار قرار گرفت.
مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا همچنین اصلاح ساختار شرکت‌های زیرمجموعه و چابک‌سازی مجموعه را از دیگر محورهای اقدامات مدیریتی عنوان کرد.
وی توضیح داد که در این فرایند، شرکت‌هایی که فعالیت آن‌ها ارتباط مؤثری با مأموریت اصلی گروه نداشت، شناسایی و تعیین تکلیف شدند و تعداد قابل‌توجهی از شرکت‌های زیرمجموعه کاهش یافت.
شیخ‌زاده خاطرنشان کرد که بخش قابل‌توجهی از اقدامات انجام‌شده در زمینه اصلاح ساختار، کاهش هزینه‌ها، تعیین تکلیف دارایی‌ها، مدیریت تعهدات مالی و چابک‌سازی گروه، اکنون آثار خود را نشان داده است.
به گفته وی، این اقدامات مبنایی برای ادامه مسیر سایپا در جهت بهبود عملکرد و تقویت تولید فراهم کرده‌اند.
اظهارات مدیرعامل سایپا نشان می‌دهد که برنامه‌های این گروه تنها به توسعه محصولات و فناوری‌های جدید محدود نیست و هم‌زمان، اصلاح ساختار مالی و سازمانی نیز در دستور کار قرار دارد. استمرار تولید در کنار مدیریت تعهدات گذشته و کاهش هزینه‌ها، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند بر توان اجرایی سایپا در پیشبرد پروژه‌های توسعه محصول اثرگذار باشد.
با این حال، ارزیابی نهایی نتایج این اقدامات به بررسی شاخص‌هایی مانند وضعیت تولید، روند هزینه‌ها، عملکرد مالی و میزان پیشرفت پروژه‌های توسعه‌ای در دوره‌های بعد نیاز دارد.
توسعه خانواده موتورهای کم‌مصرف در سایپا؛ از تنفس طبیعی تا توربو GDI
مهدی رادمنش، عضو هیئت‌مدیره و قائم‌مقام مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا در امور توسعه محصول و کیفیت، نیز در این نشست از قرارگرفتن سیاست‌های مرتبط با مصرف سوخت، کاهش ناترازی بنزین، کاهش آلودگی هوا و نوسازی ناوگان در کانون پروژه‌های توسعه محصول این گروه خبر داد.
وی گفت: فرمایشات رئیس‌جمهوری درباره سیاست‌گذاری شفاف در حوزه مصرف سوخت، کاهش ناترازی بنزین، کاهش آلودگی هوا و نوسازی ناوگان، سرلوحه پروژه‌های توسعه محصول سایپا قرار گرفته است.
رادمنش با اشاره به برنامه این گروه برای توسعه قوای محرکه جدید افزود: نخستین پروژه مهم سایپا در این مسیر، توسعه خانواده موتور است که با هدف کاهش مصرف سوخت و استفاده از فناوری‌های روز دنیا در حال انجام است.
به گفته قائم‌مقام مدیرعامل سایپا در امور توسعه محصول و کیفیت، این خانواده موتور شامل نسخه‌های تنفس طبیعی، توربوشارژ و توربو GDI خواهد بود و برای استفاده در محصولات مختلف سایپا توسعه می‌یابد.
توسعه یک خانواده موتور با نسخه‌های فنی متفاوت، از نظر برنامه‌ریزی محصول این امکان را فراهم می‌کند که قوای محرکه متناسب با نیازها و مشخصات محصولات مختلف انتخاب شوند. با این حال، میزان دستیابی به اهداف کاهش مصرف سوخت، به مشخصات فنی نهایی موتورها، نحوه به‌کارگیری آن‌ها در خودروها و نتایج آزمون‌های فنی و عملکردی وابسته خواهد بود.
در کنار توسعه خانواده موتورهای جدید، حرکت به سمت فناوری‌های برقی و هیبریدی نیز در برنامه‌های اعلام‌شده سایپا قرار دارد؛ مسیری که می‌تواند به تنوع‌بخشی به گزینه‌های قوای محرکه این گروه منجر شود.
انتخاب فناوری پلاگین‌هیبرید در برنامه توسعه خودروهای برقی و هیبریدی سایپا
رادمنش در ادامه با اشاره به برنامه‌های سایپا برای توسعه خودروهای برقی و هیبریدی گفت که این گروه پس از انجام مطالعات موردنیاز، فناوری پلاگین‌هیبرید را به دلیل ظرفیت آن در کاهش مصرف سوخت و نیاز کمتر به زیرساخت‌های شارژ انتخاب کرده است.
فناوری پلاگین‌هیبرید، با ترکیب قوای محرکه برقی و موتور احتراق داخلی، یکی از گزینه‌های توسعه محصولات کم‌مصرف به شمار می‌رود. انتخاب این فناوری از سوی سایپا، بر اساس توضیحات ارائه‌شده در این نشست، با هدف بهره‌گیری از ظرفیت کاهش مصرف سوخت و محدودیت کمتر در وابستگی به زیرساخت‌های شارژ انجام شده است.
البته میزان اثرگذاری این فناوری بر مصرف سوخت، به مشخصات فنی خودرو، ظرفیت باتری، شیوه استفاده از سامانه برقی و شرایط رانندگی وابسته است. همچنین، جزئیات مربوط به مدل‌های هدف، زمان‌بندی عرضه، ظرفیت تولید و مشخصات فنی محصولات پلاگین‌هیبرید سایپا در اظهارات ارائه‌شده اعلام نشده است.
در مجموع، محورهای مطرح‌شده در بازدید معاون علمی رئیس‌جمهوری از گروه خودروسازی سایپا را می‌توان در سه حوزه اصلی دسته‌بندی کرد: توسعه فناوری و محصولات کم‌مصرف، گسترش همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان و نهادهای سیاست‌گذار، و اصلاح ساختار مالی و سازمانی برای حفظ تولید و بهبود عملکرد.
توسعه خانواده موتورهای تنفس طبیعی، توربوشارژ و توربو GDI در کنار پیگیری فناوری پلاگین‌هیبرید، از مهم‌ترین برنامه‌های محصولی اعلام‌شده سایپا در این نشست بود. در سطح سیاست‌گذاری نیز پیشنهاد تشکیل کارگروه مشترک میان معاونت علمی، ایدرو، وزارت صمت و خودروسازان، با هدف تعریف و اجرای مگاپروژه‌های فناورانه، مطرح شد.
با توجه به زمان‌بر بودن فرایند توسعه محصول در صنعت خودرو، تحقق این برنامه‌ها به تداوم فعالیت‌های تحقیق‌وتوسعه، تأمین منابع، هماهنگی نهادی و تبدیل اهداف اعلام‌شده به پروژه‌های اجرایی با زمان‌بندی و شاخص‌های مشخص وابسته خواهد بود.
هیچ نظر! یکی از اولین.