مجلس و کارشناسان درباره ورود خودرو به بورس کالا چه میگویند؟
دیجی خودرو؛هادی مؤید – با آغاز عرضه رسمی چند مدل خودرو در بورس کالا، بازار خودرو ایران وارد مرحلهای تازه شده است؛ تصمیمی که به گفته کارشناسان میتواند به شفافیت قیمتها، حذف رانت واسطهها و پایان دادن به قرعهکشیهای پرحاشیه منجر شود.
مزایای عرضه خودرو در بورس کالا
ورود خودرو به بورس کالا، مسیری رقابتی برای خرید و فروش ایجاد کرده است؛ مسیری که از یکسو تابع قیمتگذاری دستوری نیست و از سوی دیگر تحت تأثیر نرخهای غیررسمی نمایشگاهها قرار ندارد. تحلیلگران این اقدام را گامی مهم در ساماندهی بازار میدانند، هرچند برخی نمایندگان مجلس همچنان دیدگاههای متفاوتی درباره آن مطرح کردهاند.
دیدگاه نمایندگان مجلس
شهباز حسنپور، عضو کمیسیون صنایع مجلس، در اینباره گفت: «خودروسازان علاقهمند به حضور در بورس کالا هستند و ما مخالفتی نداریم؛ اما همه اعضای کمیسیون دیدگاه واحدی ندارند و نقدهایی نسبت به وضعیت فعلی وجود دارد.»
علیرضا نثاری، نایبرئیس کمیسیون مشترک بخش خصوصی و دولتی مجلس، نیز عرضه خودرو در بورس کالا را اقدامی برای توزیع عادلانهتر دانست و تأکید کرد: «قرعهکشی خودرو نوعی بیاحترامی به مردم بود. بورس کالا میتواند این مسیر را اصلاح و حقوق شهروندان در خرید خودرو را رعایت کند.»
قرار است مجلس در جلسات بعدی، عملکرد طرح عرضه خودرو در بورس کالا، میزان عرضه و شیوه قیمتگذاری را بهطور دقیق بررسی کند. وزارت صمت، خودروسازان و مسئولان بورس نیز برای ارائه گزارشهای تخصصی و تصمیمگیریهای اجرایی به این جلسات دعوت خواهند شد.
بورس کالا؛ نزدیکترین راهکار برای پایان بحران
در ۱۵ سال گذشته سیاستهای دستوری و روشهای توزیع سنتی نهتنها مشکلات بازار خودرو را حل نکرده، بلکه زیانهای سنگین برای خودروسازان و نارضایتی عمیق مصرفکنندگان ایجاد کرده است. در این میان، قائممقام ایرانخودرو بورس کالا را شفافترین مسیر برای ساماندهی بازار دانسته و یکی از مهمترین مزایای آن را وجود سازوکار اتاق پایاپای عنوان کرده است؛ سازوکاری که تعهدات طرفین معامله را تضمین میکند.
در این بستر، خریداران موظف به تسویه وجه در موعد مقرر هستند و خودروسازان نیز باید خودرو را در تاریخ اعلامشده تحویل دهند. در صورت تأخیر، جریمههای سنگین از تولیدکننده دریافت و به خریدار پرداخت میشود؛ مکانیزمی که باعث افزایش پاسخگویی و نظم در فرآیند عرضه شده است.
گزارشهای دو سال اخیر نشان میدهد فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد کاهش یافته، بسیاری از واسطهها از چرخه خرید و فروش حذف شدهاند و شاخصهای انحصاری بازار خودرو به سمت رقابتیتر شدن حرکت کردهاند.
جمعبندی
ادامه سیاست قیمتگذاری دستوری نه برای خودروسازان پایدار است و نه برای مصرفکنندگان. با توجه به خستگی مردم از نوسانات شدید قیمت و نبود برنامهریزی روشن در بازار خودرو، عرضه در بورس کالا اکنون بهعنوان نزدیکترین راهکار برای تحقق شفافیت، عدالت و رقابتپذیری در این صنعت پرچالش مطرح شده است.