وزارت صمت به بحث عرضه فولاد در بورس کالا ورود کند

دیجی خودرو – خرید مواد اولیه به ویژه فولاد برای قطعه سازان این روزها چالش اصلی تلقی می شود؛ چرا که تامین کنندگان این ماده اولیه در بورس کالا با سیکل قیمت گذاری معیوب تحت حمایت دولت و عرضه محدود به صنعت خودرو، همواره در مدار سود دهی قرار دارند.

شاید اگر «دولت» حمایتی مشابه صنایع بالا دستی از صنعت خودرو داشت، اکنون فاصله قیمتی خودرو از کارخانه تا بازار وجود نداشت. بسیاری از کارشناسان صنعت خودرو معتقد هستند که صنایع بالا دستی بورس کالا را به محلی برای قمار تبدیل کرده و برخی از دلالان بیشترین سود را از این فرصت کسب می کنند. با در نظر گرفتن شرایط عرضه فولاد به قطعه سازان و پرداخت مطالبات ۱۲۰ روز و کمبود نقدینگی، فرامرز طیبی عضو هیئت مدیره انجمن صنایع همگن قطعه سازان استان البرز در نشست خبری انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه سازان خودرو کشور توضیح می دهد:

* به تازگی محمدعلی تیموری مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا از پرداخت مطالبات قطعه سازان در مدت ۶۰ روز خبر داده است، در حال حاضر پرداخت مطالبات به چه شکل است؟

در صنعت خودروسازی قبل از دهه ۸۰ شمسی مطالبات قطعه سازان در کمتر از ۶۰ توسط هر دو خودروساز پرداخت می شد، در آن دهه نیز سقف تولید خودروبا محدودیت و تفاوت قیمت محصول از کارخانه تا بازار نیز وجود داشت. ولی متاسفانه بیش از پنج سال هست که مطالبات قطعه سازان ۱۲۰ روزه پرداخت و گاهی ضریبی از ۱۲۰ روز است. به عنوان مثال قطعه ای که امروز توسط تولید کننده به یک خودروساز ارسال می شود، حدود ۱۲۰ روز بعد تحت عنوان «سر رسید» حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد قیمت کل قرار داد پرداخت می شود.

اغلب این پرداخت ها نیز در قالب خرید دیون با معرفی به بانک ها و به صورت طبقه بندی و براساس یک قرار داد سه جانبه انجام می شود. بنابراین امیدواریم که «اس ای اف» یا همان «تسهیلات اجرایی سواپ» شکل جدی تر به خود بگیرد، چرا که اکنون اوراق گام قطع شده و این مورد کارگشا نیست.

* یکی از چالش های اصلی قطعه سازان عدم به روز رسانی قیمت ها در قراردادهایشان با خودروسازان است، با در نظر گرفتن این موضوع و تاخیر در پرداخت مطالبات، صورت های مالی خودروسازان چه چالشی ایجاد می کند؟

ابتدا باید اشاره کرد که قراردادهای جدید میان خودروسازان و قطعه سازان همگی به صورت ۱۲۰ روزه پرداخت می شود. یکی از مشکلات اصلی صنعت خودروسازی عدم به روز آوری قیمت قطعه سازان در سیکل سیستمی ساختاری شرکت های خودروساز است.

یکی از چالش های عدم به روز رسانی قیمت قطعه سازان برای خودروسازان، اشتباه محاسباتی شورای رقابت در تعیین نرخ خودرو است؛ چرا که این شورا قیمت قطعات یک سال یا شش ماه گذشته را که به روز رسانی نشده مبنا تعیین قیمت قرار می دهد. بنابراین تا زمانی که گپ قیمت قطعه سازان در قرار داده وجود داشته باشد، مدل قیمت تمام شده خودرو اصلاح نخواهد شد.

* شیوه به روز رسانی قیمت قطعات خودرو در شرکت های خودروسازی چگونه انجام می شود؟

به روز رسانی قیمت در جلسات آنالیز شرکت خودروساز و براساس فرمول متوسط قیمت خرید مواد اولیه و میانگین تیراژ ارسالی قطعات محاسبه و به قطعه سازان پرداخت می شود. البته همانطور که پیشتر اشاره کردم، این پرداخت ها به شکل ۱۲۰ روزه انجام می شود، خودروسازان در قراردادها نرخ تورم را محاسبه نمی کنند، تعویق در پرداخت مطالبات و عدم توجه به نرخ تورم سبب کاهش نقدینگی قطعه سازی می شود.

* یکی از چالش های اصلی قطعه سازان خرید مواد اولیه از بورس کالا است، خرید فولاد توسط قطعه سازان در بورس چگونه انجام می شود؟

در بورس کالا نمادی به نام «نماد خودرویی» تعریف شده است، در این نماد عرضه فولاد با کیفیت اچ بی، اچ آر و ورق سرد وجود دارد. عموما صنایع فولادی با هدف کشف قیمت یک هفته زودتر از زمان عرضه محصول به نماد خودرویی، کالا در بورس عرضه می کنند.

پس از کشف قیمت به شیوه مذکور صنایع فولادی با بالاترین قیمت به دست آمده محصولات خود را در نماد خودرویی عرضه می کنند. از سوی این صنایع بالا دستی برای کسب سود بیشتر نیز رقابت میان خودروسازان و قطعه سازان ایجاد می کنند. بنابراین ما خواستار عرضه براساس سهم در این شرایط هستیم، اگر فولاد سازان عرضه محدود دارند باید شیوه تقسیم به سهم را در بورس کالا اجرایی کنند. از همین رو قطعه سازان خواستار ورود و نظارت وزارت صمت به بحث عرضه فولاد در بورس کالا هستند.

* گاهی شنیده می شود محصولات فولاد سازان توسط دلالان در بازار عرضه و معامله می شود، این مورد چه چالشی برای قطعه سازان ایجاد می کند؟

ابتدا باید اشاره کرد که خرید فولاد در بورس کالا نباید از تهیه آن در بازار گرانتر باشد، متاسفانه گاهی شاهد هستیم که پروفیل سازان اقدام به خرید محصولات صنایع فولادی کرده و همان کالا را به صورت نقدی و قیمت روز در بازار آزاد عرضه می کنند.

اگر قطعه سازی موفق به خرید فولاد از بورس کالا نشود باید از این نوع فروشندگان در بازار آزاد محصول مورد نیاز را خریداری کند. یک قطعه ساز باید ورق فولادی را خریداری و طی دو ماه آن را به قطعه تبدیل و به خودروساز عرضه کند، اما در مقابل خودروساز چهار ماه بعد از تحویل پرداخت به قطعه ساز انجام می دهد. در حقیقت اگر امروز ورق فولادی خریداری کنیم، شش ماه بعد پول دریافت می کنیم، این چرخه باعث ضرر انباشت قطعه سازان، خودروسازان و سهامداران می شود.